سوالات تاریخ عمومی حدیث مجید معارف

1. این جمله از کیست: «انظر ما کان من حدیث رسول الله او سننه فاکتبه فانی قد خفت دروس العلماء و ذهاب العلماء». ا) ابوبکر محمد بن حزم انصاری ب) ابن شهاب زهری ج) عمر بن عبدالعزیز د) مالک بن انس

2. مطابق برخی از روایات تاریخی، نخستین کسی که به تخطئه و تکذیب کعب الاحبار پرداخت ........... بود.

ا) امام علی(ع) ب) رسول خدا(ص) ج) ابوذر د) عمار یاسر

3. عمر از ............ با عنوان «خیر اهل المدینه» یاد کرده و او را در ردیف اهل بدر قرار داده است.

ا) کعب الاحبار ب) ابوهریره ج) تمیم داری د) ابن جریج

4. این جمله از کیست: «بدان که اصل روایات ساختگی در رشته فضایل از ناحیه شیعه به وقوع پیوست، آنان در ابتدای امر به انگیزه دشمنی با مخالفان خود روایاتی در فضیلت مولای خود جعل کردند و سپس پیروان ابوبکر در مقابل آنان، روایاتی به نفع ابوبکر جعل کردند».

ا) محمود ابوریه ب) محمد رشید رضا ج) ابن ابی­الحدید معتزلی د) خطیب بغدادی

5. «عام الجماعه» در تاریخ اسلام بر چه سالی اطلاق می­گردد.

ا) سال حجة­الوداع ب) سال شهادت امام­علی(ع) ج) سال صلح­ معاویه با امام­حسن(ع) د) سال شهادت امام­حسین(ع)

6. کدام گزینه درباره دوران خلافت معاویه صحیح نیست.

ا) معاویه ذمه خود را از کسانی که چیزی از فضایل ابوتراب و اهل­بیت او نقل می­کنند بری ساخت

ب) حساسیت اصلی معاویه در دوران خلافت خود، جلوگیری از نقل روایاتی بود که ماهیت فقهی داشت

ج) راویان به دلیل نقل فضایل علی(ع) تحت فشاربودند، به طوری­که از ذکرنام علی(ع) خودداری کرده وتنها به قال ابوزینب بسنده می­کردند د) این دوران مصادف باظهور احادیث جعلی و پیدایش اسرائیلیات و قصه­پردازی بود

7. کتابهای «الحدیث و المحدثون»، «دفاع عن السنة» و «قواعد التحدیث» به ترتیب تألیف چه کسانی است.

ا) محمد ابوشهبه، علامه قاسمی و محمد محمد ابوزهو ب) عجاج خطیب، خطیب بغدادی و علامه قاسمی

ج) محمود ابوریه، محمد ابوشهبه و حافظ تیجانی د) محمد محمد ابوزهو، محمد ابوشهبه و علامه قاسمی

8. کدام گزینه از انگیزه­های منع نقل و نگارش حدیث محسوب نمی­شود.

ا) جلوگیری از نسبت خلاف دادن به رسول خدا(ص) ب) تصور کافی بودن قرآن برای هدایت مسلمانان

ج) ترس از ترک قرآن و پرداختن به غیر قرآن د) ایجاد اختلاف در بین مسلمانان

9. این جمله از کیست: «دو سال صبر کردم و می­خواستم از عمر بن خطاب از حدیثی سؤال کنم، اما مهابت او مانع پرسش من می­شد». ا) ابن مسعود ب) ابن عباس ج) ابوحذیفه د) جابر بن عبدالله

10. دلیل اصلی رویگردانی صحابه و تابعین از تفسیر قرآن چه بوده است.

ا) بی­اطلاعی صحابه و تابعین نسبت به تفسیر قرآن ب) سیاست منع نقل و نگارش حدیث

ج) مصلحت­اندیشی صحابه و تابعین نسبت به مصالح امت د) موارد 1 و 3

11. این جمله از کیست: «من محضر فقهای مدینه را درک کردم در حالی که نزد آنان پرسشی مبغوض­تر و خوفناک­تر از قرآن نبود». ا) انس بن مالک ب) شعبی ج) هشام بن عروه د) سعید بن مسیب

12. کدام یک از آثار زیر متعلق به علامه مرتضی عسکری نیست.

ا) القرآن الکریم و روایات المدرستین ب) احیاء العلوم ج) نقش ائمه در احیای دین د) معالم المدرستین

13. قدیمی­ترین سند حدیثی که از قرن نخست هجری برجای مانده، کدام است.

ا) صحیفه ابن عباس ب) صحیفه صادقه ج) صحیفه همام بن منبه د) صحیفه سمرة بن جندب

14. به کدام مورد در عهدنامه مدینه اشاره نشده است.

ا) عِقل ب) آزادی اسیر ج) مسلمان به قتل کافر کشته نمی­شود د) احکام حج

15. از نظر دکتر مجید معارف، مؤلف کتاب، صحیح است ........... را بهترین سند تاریخی بدانیم که کتابت حدیث را در دوره رسول خدا(ص) اثبات می­کند.

ا) صحیفه جابر بن عبدالله انصاری ب) صحیفه صادقه ج) صحیفه همام بن منبه د) عهدنامه مدینه

16. کدام یک از مکتوبه­های حدیثی زیر همان صحیفه عبدالله بن اوفی است.

ا) صحیفه جابر بن عبدالله انصاری ب) صحیفه سمرة بن جندب

ج) صحیفه سعد بن عباده انصاری د) صحیفه حماد بن منبه

17. این جمله از کیست: «ابوبکر حدیثی را از احدی نمی­پذیرفت مگر که شاهدی هم در کنار راوی حدیث باشد و او با این کار خود اولین شرط حدیث را که صحیح الاسناد بودن است، وضع نمود».

ا) محمد رشید رضا ب) محمود ابوریه ج) ذهبی د) ابن قتیبه دینوری

18. ..................... معتقد است حدیث مرسل مطلقاً حجت نیست.

ا) شیخ بهایی ب) شهید ثانی ج) علامه حلی د) سید بن طاوس

19. کدام یک از دانشمندان معاصر اهل­سنت معتقد به دو اذن برای کتابت حدیث در زمان پیامبر(ص) بوده است.

ا) محمد رشید رضا ب) صبحی صالح ج) عجاج خطیب د) محمود ابوریه

20. محمود ابوریه علت نهی پیامبر(ص) از کتابت حدیث را چه می­داند.

ا) جلوگیری از گسترش دامنه احکام و مسائل شرعی ب) نگرانی پیامبر(ص) از اختلاط قرآن با حدیث

ج) گمراهی امت اسلام مانند امم پیشین د) اشتغال مسلمانان به حدیث، آنان را از قرآن بازمی­داشت

21. از دیدگاه عبدالله بن احمد بن حنبل، در باب کتابت حدیث روایتی صحیح­تر از حدیث ........... وارد نشده است. ا) اکتبوا عنی و لاحرج ب) اکتبوا لابی­شاة ج) قیدوا العلم د) استعن بیمینک

22. کتاب «مجموعة الوثائق السیاسیة» اثر کیست.

ا) محمد رشید رضا ب) محمد حمیدالله ج) احمد خلف­الله د) احمدی میانجی

23. کدام گزینه درباره این حدیث پیامبر(ص) صحیح نیست: «نضّر الله امرءاً سمع مقالتی فوعاها فبلّغها من لم یسمعها فربّ حامل فقه لیس بفقیه و ربّ حامل الی من هو افقه».

ا) بیانگر موضع موافق رسول خدا(ص) نسبت به نقل حدیث است

ب) این حدیث ضمن ایراد خطبه­ای در حجة الوداع بیان شده ج) این حدیث در سال دهم هجری بیان شده

د) این حدیث در جوامع حدیثی اهل­سنت به یک شکل آمده و ابوداود آن را حدیثی حسن و صحیح دانسته است

24. این جمله از کیست: «کتب و تصانیف (در ابتدای قرن دوم هجری) امری نوظهور به شمار می­رفت، زیرا در دوران صحابه و تابعین خبری از تصنیف در کار نبود، این کار پس از سال 120ق اتفاق افتاد و این زمانی بود که طبقه صحابه و بسیاری از تابعین مانند سعید بن مسیب و حسن بصری از دنیا رفته بودند».

ا) احمد امین اسکندری ب) غزالی ج) محمود ابوریه د) عجاج خطیب

25. کدام گزینه درباره عمر بن عبدالعزیز و اقداماتش صحیح نیست.

ا) در سال 101ق به خلافت رسید و مدت آن دو سال و پنج ماه بیشتر نبود

ب) عمّال بنی­امیه را که منصوب خلفای قبل از او بودند عزل نمود

ج) لعن بر علی(ع) را که بیش از نیم قرن متداول بود متوقف ساخت و با ارسال نامه به فرماندار مدینه شأن علی(ع) و اولادش را متذکر شد د) فدک را که به ناحق از اهل­بیت(ع) غصب شده بود به آنان بازگرداند

26. .............. جامعه­شناس بزرگ اسلامی، علت گسترش اسرائیلیات را بی­سوادی قوم عرب و غلبه فرهنگ بادیه­نشینی در بین آنان توصیف می­کند. ا) شمس­الدین ذهبی ب) ابن عساکر ج) ابن اثیر جزری د) ابن خلدون

27. این روایت از کیست: «ان امیرالمؤمنین رأی قاصاً فی المسجد فضربه بالدره و طرده».

ا) امام باقر(ع) ب) امام کاظم(ع) ج) امام صادق(ع) د) امام رضا(ع)

28. از دیدگاه احمد بن حنبل، اکذب الناس .......... هستند. ا) جعّال ب) قصّاص ج) یهود د) نصاری

29. معاویه ............. درهم به ............... پرداخت تا شهادت دهد که آیه «و من الناس من یعجبک قوله فی الحیوة الدنیا و یشهد الله علی ما فی قلبه و هو الد الخصام» درباره امام علی(ع) و آیه «و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله» ناظر به ابن ملجم نازل شده است.

ا) 300000/ابوهریره ب) 400000/ سمرة بن جندب ج) 300000/ سمرة بن جندب د) 400000/ مغیرة بن شعبه

30. به عقیده ......... یکی ازدلایل بی­رغبتی تابعان در نگارش حدیث، ترس آنان از اختلاط حدیث با آرا و فتاوایشان بود. ا) محمد رشید رضا ب) صبحی صالح ج) ذهبی د) عجاج خطیب

31. آیات «ان­شانئک هوالابتر»، «ان­جاءکم فاسق بنبأ» و«والشجرة الملعونة فی القرآن» به­ترتیب درباره چه­کسانی است.

ا) عمرو بن عاص، عاص بن وائل و بنی امیه ب) عاص بن وائل، ولید بن عقبه و بنی امیه

ج) ولید بن عقبه، عمرو بن عاص و بنی مروان ج) عاص بن وائل، ولید بن عقبه و بنی مروان

32. این جمله از کیست: «با عبدالله بن عمر سالی مجالست داشتم و از او حدیثی به نقل از رسول خدا(ص) نشنیدم». ا) عبدالرحمن بن سلمه ب) ابن عباس ج) شعبی د) سائب بن یزید

33. سیوطی در الاتقان می­نویسد: «در بین خلفا کسی که بیشترین روایات تفسیری از او نقل شده، ........... است».

ا) ابوبکر ب) عمر ج) عثمان د) علی بن ابیطالب

34. کدام صحابی در دوره سیاست منع کتابت حدیث به بیان حقایق و نشر حدیث برای مردم اقدام نمود که البته با شدت عمل دستگاه خلافت روبرو شد. ا) سلمان ب) ابوذر ج) عمار د) موارد 2 و 3

35. این جمله از کیست: «من قصد داشتم تا سنت پیامبر(ص) را تدوین کنم اما به یاد اقوام گذشته افتادم که کتابهایی نوشته و سپس به همانها تکیه کرده و کتاب خدا را فرو گذاشتند؛ اما به خدا قسم من کتاب خدا را با چیزی درنمی­آمیزم». ا) ابوبکر ب) معاویه ج) عمر د) عثمان

36. درباره کدام یک از صحابه مشهور است که به هنگام وفات، به اندازه بار شتری از وی نوشته برجای مانده بود.

ا) ابن مسعود ب) ابن عباس ج) جابر بن عبدالله انصاری د) عبدالله بن عمرو بن عاص

37. کدام یک از افراد زیر از شاگردان ابوهریره، و روایاتش در زمره نخستین مکتوبات حدیثی به شمار می­رود.

ا) ابونهیک ب) همام بن منبه ج) عبدالله بن عمرو بن عاص د) موارد 1 و 2

38. از دیدگاه عجاج خطیب و محمد رشید رضا، کدام حدیث صحیح­ترین حدیثی است که در باب نهی از کتابت حدیث از پیامبر(ص) روایت شده است.

ا) لاتکتبوا عنی شیئاً الا القرآن و من کتب عنی شیئاً غیر القرآن فلیمحه

ب) أکتاباً غیر کتاب الله تریدون ما اضل الامم من قبلکم الا ما اکتتبوا من الکتاب مع کتاب الله

ج) ان رسول الله امرنا ان نکتب شیئاً من حدیثه د) ان النبی نهی ان یکتب حدیثه

39. «صحیفه صادقه» تألیف کیست و دارای چند حدیث است.

ا) عبدالله بن عمرو بن عاص/ 500 ب) عبدالله بن عباس/ 1000

ج) عبدالله بن عمرو بن عاص/ 1000 د) عبدالله بن عمر/ 1000

40. بررسی وضعیت حدیث اهل­سنت در دوره متقدمان از حساسیت و اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا ......... .

ا) شکل­گیری و تدوین حدیث در این دوره بوده ب) ظهور کتب و جوامع اولیه حدیثی در این دوره بوده

ج) آثار دانشمندان این دوره، پایه و اساس پژوهش­های محققان دوره­های بعد بوده د) همه موارد

41. کدام گزینه صحیح نیست.

ا) ذهبی از قول سفیان بن عیینه می­گوید احدی بر خالد بن معدان در تدوین حدیث تقدم ندارد

ب) ابن حجر در فتح الباری به نقل از ابونعیم نوشته: اولین کسی که به تدوین حدیث پرداخت ابن­شهاب زهری بود

ج) به عقیده صبحی صالح، این مطلب که نخستین مدون حدیث- پس از اعلام رسمی جواز کتابت- ابن شهاب زهری است، از ناحیه دانشمندان مطلبی اجماعی است

د) محمود ابوریه معتقد است به خاطر معاصر بودن افراد نامبرده به عنوان نخستین مدونان حدیث، روشن نمی­شود که چه کسی در تدوین حدیث- علی التحقیق- بر دیگری سبقت داشته است

42. یکی از خصوصیات مثبت تفاسیر قرن ......... به بعد، خالی بودن آنها از اسرائیلیات قلمداد می­گردد.

ا) سوم ب) چهارم ج) پنجم د) دوم

43. نخستین کسی که از علمای اهل کتاب رخصت یافت تا در شرح و تفسیر داستانهای قرآنی مطالبی برای صحابه و تابعین بازگو کند .............. بود. ا) تمیم داری ب) عبدالله بن سلام ج) کعب الاحبار د) ابن جریج

44. دلیل تقدم نشر فضایل عثمان بر فضایل دیگر صحابه، خاصه ابوبکر و عمر از نظر معاویه چه بود.

ا) عثمان در روزهای پایانی حیاتش از چشم بسیاری از مسلمانان افتاده و حتی در مسلمانی­اش تردید کرده بودند

ب) معاویه به انگیزه خونخواهی عثمان در مقابل علی(ع) برخاست و جنگ نمود، لذا ایجاب می­کرد که شخصیت تخریب­شده عثمان را در اذهان مسلمانان بازسازی کند

ج) این عثمان بود که دست به توحید مصاحف زد و اختلاف قرائات را از بین برد د) موارد 1 و 2

45. محققان و سیره­نویسان اهل­سنت غالباً بر این عقیده­اند که مبدأ جعل حدیث در اسلام، سال ......... و همزمان با شهادت علی(ع) است؛ در صورتی که اسناد غیرقابل­انکار بر این حقیقت گواهی می­دهد که نخستین رگه­های جعل حدیث در حیات ........... ملاحظه گردید.

ا) 61ق/ رسول خدا(ص) ب) 41ق/ رسول خدا(ص) ج) 41ق/ امام علی(ع) د) 41ق/ عمر

46. بزرگترین اختلافی که پس از رحلت پیامبر(ص) در بین مسلمانان به وجود آمد، اختلاف در مسأله .............. بود. ا) امامت و رهبری ب) جانشینی پس از پیامبر(ص) ج) خلافت اسلامی د) همه موارد

47. این جمله از کیست: «آنچه به نام روایت نبوی در زمینه تفسیر از طریق اهل­سنت و جماعت رسیده است به 250 حدیث نمی­رسد، مضافاً اینکه بسیاری از آنها ضعیف و برخی از آنها منکر می­باشد».

ا) آیت الله معرفت ب) علامه عسکری ج) علامه امینی د) علامه طباطبایی

48. به عقیده ................ علت رویگردانی بزرگان صحابه از تفسیر، مصلحت­اندیشی آنان نسبت به مصالح امت و جلوگیری از تفسیر به رأی بوده است. ا) صاحب المبانی ب) ابن کثیر ج) سیوطی د) زرکشی

49. ................ مجموعه­ای از روایات اسرائیلی بوده که یهودیان جمع­آوری کرده و با توجه به آن از تورات غافل شدند. ا) امنیة ب) تلمود ج) مثناة د) عهدین

50. این جمله از کیست: «کان عمر یقول: اقلّوا الروایة الا فیما یعمل به».

ا) ابن کثیر ب) ابن قتیبه دینوری ج) ذهبی د) شعبی

51. کدام گزینه در زمره مکتوبه­های حدیثی در دوران رسول خدا(ص) قرار نمی­گیرد.

ا) صحیفه حماد بن منبه ب) رساله سعد بن عباده انصاری ج) رساله سمرة بن جندب د) صحیفه صادقه

52. کدام یک از دانشمندان معاصر اهل­سنت معتقد به ناسخ بودن روایات نهی از کتابت حدیث در زمان پیامبر(ص) بوده است. ا) محمود ابوریه ب) محمد محمد ابوزهو ج) محمد رشید رضا د) موارد 1 و 3

53. کدام گزینه درباره ابوهریره صحیح نیست.

ا) ناقل حدیث «اکتبوا لابی­شاة» ابوهریره است ب) از مکثرین حدیث بوده

ج) این جمله از اوست: «در بین اصحاب رسول خدا(ص) کسی بیش از من به حفظ روایت مبادرت نکرد جز عبدالله بن عمر» د) تعداد 5374 حدیث از وی در جوامع روایی اهل­سنت وجود دارد

54. از کدام گزینه به دست می­آید که نقل شفاهی حدیث در زمان پیامبر(ص) امری مرسوم و مورد تأکید بوده است. ا) حدثوا عنی و لاحرج ب) الا فلیبلغ الشاهد الغائب ج) اللهم ارحم خلفائی د) همه موارد

55. از نظر عجاج خطیب، علت صدور فرمان کتابت حدیث از سوی عمر بن عبدالعزیز چه بود.

ا) نگرانی او در از بین رفتن حدیث و سنت واقعی رسول خدا(ص)

ب) وقوع ضعف در حافظه اعراب پس از گسترش اسلام و از دنیا رفتن صحابه و اختلاط اعراب با سایر ملل

ج) نشاط علمی موجود در بین تابعان و تمایل آنان به کتابت حدیث در آن دوره د) همه موارد

56. از نظر امام صادق(ع)، نقل روایت از بنی­اسرائیل چه حکمی دارد.

ا) مطلقاً اشکالی ندارد ب) نقل هرچه از سرگذشت بنی­اسرائیل در قرآن آمده، اشکالی ندارد

ج) مطلقاً اشکال دارد د) نقل هرچه از سرگذشت بنی­اسرائیل در کتب تورات و انجیل آمده، اشکال دارد

57. کدام گزینه درباره «اسرائیلیات» صحیح نیست.

ا) اسرائیلیات جمع اسرائیلیه و اسرائیلیه عبارت از قصه­ای است که از یک مصدر اسرائیلی (یهودی) نقل شود

ب) اسرائیل لقب حضرت یعقوب(ع) است و مراد از بنی­اسرائیل قوم یهود است که از اولاد یعقوب(ع) می­باشند

ج) اطلاق لفظ اسرائیلیات بر مطالبی که رنگ نصرانی دارد، اطلاقی از باب تغلیب است

د) اسرائیلیات به داستانهایی اطلاق می­گردد که از مصادر یهودی یا منابع دینی یهود و نصاری و یا هر منبع دیگر اقتباس شده باشد

58. ................. تأثیرپذیری خلفا از اهل کتاب را یکی از دلایل نهی از کتابت حدیث دانسته است.

ا) علامه قاسمی ب) علامه سید جعفر مرتضی ج) محمد رشید رضا د) محمدرضا حسینی جلالی

59. در دوره بنی­امیه افرادی چون ........... با نقل حدیث در فضیلت علی(ع) و اهل­بیت پیامبر(ص) مخالفت خود را با سیاستهای وضع­شده از ناحیه خلفا نشان دادند.

ا) رشید هجری ب) عمار یاسر ج) میثم تمار د) موارد 1 و 3