راه خودسازى
تعبيراتى كه در آيات 33-40 سوره نازعات آمده برنامه جامعى براى خودسازى است:
1- از يك سو به انسان دستور مىدهد كه براى درهم شكستن كبر و غرور به آغاز آفرينش خود باز گردد، و ببيند چگونه از نطفه بىارزشى آفريده شده؟
و مىدانيم يكى از بزرگترين موانع راه خودسازى همين كبر و غرور است.
2- از سوى ديگر هدايتهاى الهى را به عنوان بهترين زاد و توشه اين راه معرفى مىكند، اعم از هدايتهايى كه از طريق وحى و رهنمودهاى انبياء و اولياء سر چشمه مىگيرد، و هدايتهايى كه از طريق عقل و بررسى قوانين و نظامات عالم تكوين حاصل مىشود.
3- سپس به انسان دستور مىدهد كه به غذاى جسمانيش خوب بنگرد، چشمانش را بگشايد و ببيند اين خالق رحيم و مهربان چگونه انواع مواد غذايى دانهها و ميوهها را از اين خاك تيره براى او آفريده، و در برابر ربوبيتش سر تعظيم فرود آورد نه تنها به ساختمان تكوينى اين مواد غذايى بنگرد، بلكه چگونگى تحصيل آن را نيز مورد توجه قرار دهد چرا كه غذاى پاك و حلال يكى از پايههاى مهم خودسازى است.
4- به طريق اولى بايد به غذاى روحش بنگرد كه از كدامين سر چشمه تراوش كرده سر چشمهاى پاك يا آلوده؟ چرا كه تعليمات ناسالم و تبليغات گمراه كننده همچون غذاى مسمومى است كه حيات معنوى انسان را به خطر مىافكند.
عجب اينكه بعضى از مردم در مورد غذاى جسم بسيار سختگير و موشكافند، ولى در غذاى روحشان بىاعتنا، هر كتاب فاسد و مفسدى را مىخوانند، به هر گونه تعليمات گمراه كننده گوش فرامىدهند، و براى غذاى روحشان هيچ قيد و شرطى قائل نيستند.
در حديثى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم:
ما لى ارى الناس اذا قرب اليهم الطعام ليلا تكلفوا انارة المصابيح، ليبصروا ما يدخلون بطونهم، و لا يهتمون بغذاء النفس، بان ينيروا مصابيح البابهم بالعلم، ليسلموا من لواحق الجهالة و الذنوب، فى اعتقاداتهم و اعمالهم:
" براى چيست كه مىبينم مردم را هنگامى كه در شب طعامى نزدشان حاضر كنند حتما چراغ مىافروزند تا ببينند چه غذايى در شكم خود وارد مىسازند؟
ولى به غذاى روحشان اهميت نمىدهند، و چراغ عقل را به وسيله علم روشن نمىسازند، تا از عوارض جهالت و گناهان در اعتقادات و اعمال سالم بمانند".
نظير همين معنى را فرزندش امام مجتبى ع فرموده:
عجبت لمن يتفكر فى ماكوله، كيف لا يتفكر فى معقوله، فيجنب بطنه ما يؤذيه، و يودع صدره ما يرديه
:" عجب دارم از آنها كه به غذاى جسم خود مىانديشند، اما در غذاى روح دقت نمىكنند، خوراك زيانبار را از شكم خود دور مىدارند، اما قلب را با مطالب مهلك آكنده مىكنند
5- بعد به خاطر بياورد كه صيحه گوشخراش محشر همه را از خواب مرگ بيدار مىكند، و انسان را در برابر اعمالش قرار مىدهد و آن چنان اوضاع محشر هولناك است كه انسان عزيزترين عزيزانش را فراموش مىكند، بايد بينديشد آيا امروز كارى مىكند كه در آن روز چهرهاى خندان و مسرور و نورانى داشته باشد، يا چهرهاى زشت و عبوس و تاريك؟ و از هم اكنون خود را براى آن روز آماده كند.
برچسبها: خودسازی, قرب
