مبادی العربیه 4 مبحث تحذیر و اغرا

"تحذیر و اغراء"

از جمله مواردی که مفعول به در آن محذوف است ، تحذیر و اغراء   می باشد.

تعریف تحذیر:آگاه کردن مخاطب از امری ناپسند تا از آن دوری کند.

احکام تحذیر

الف)با لفظ (( ایّاک ))

بدون وجود حرف عطف :ایّاکَ الکذبَ

{ایّاکَ :مفعول به اول برای فعل محذوف     /الکذب:مفعول به دوم برای فعل احذر }====>

 همراه حرف عطف: ایّاکَ و الکذبَ

  {ایاک : مفعول به برای فعل و فاعل    محذوف احفظ/ الکذبَ: مفعول به برای   فعل و فاعل محذوف احذر در اصل بوده    ===>ایاک احفظ و احذر الکذبَ }     

"عطف جمله به جمله"                             

·      درصورتی که تحذیر با الفاظ "ایّاک" انجام شود،فعل آن وجوباً محذوف است.

·      در صورتی که تحذیر با لفظ "ایّاک" انجام شود،جایز است محذرمنه همراه "مِن" بیاید : ایّاکَ من الکذبِ

·      در صورتی که تحذیر با لفظ " ایّاک" انجام شود ،و محذرمنه فعل باشد ،فعل باید به همراه " أن " باشد و حرف جر "من" را نیز در تقدیر میگیریم: ایّاک أن تکذبَ

ب)بدون لفظ (( ایّاک ))====>با تکرارمحذرمنه:الکذبَ الکذبَ

 {الکذبَ :مفعول به برای فعل و  فاعل محذوف/ الکذبَ: تاکید}                 

====>با عطف :نفسک و الکذبَ

  { نفسک :مفعول به برای فعل و  فاعل محذوف احفظ /الکذب:   مفعول به برای فعل و فاعل  محذوف احذر===> احفظ    نفسک و احذر الکذبَ}

"عطف جمله به جمله"

====>به صورت مفرد :الکذبَ

{ الکذبَ: مفعول به برای فعل و  فاعل محذوف ===> احذر  الکذبَ}

·      در صورتی که تحذیر بدون لفظ "ایاک" و با تکرار محذرمنه و یا با عطف باشد،حذف فعل (عامل مفعول به) وجوبی است.

·      در صورتی که تحذیر بدون لفظ "ایاک" و به صورت مفرد باشد،حذف یا ذکر فعل جایز است : الکذبَ/ احذر الکذب

·      در صورتی که تحذیر بدون لفظ "ایاک" و به صورت مفرد یا مکرر و یا معطوف باشد،جایز است محذرمنه مرفوع باشد،به اعتبار مبتدا برای خبر محذوف و یا خبر برای مبتذای محذوف ،

که در این صورتجمله خارج از احکام تحذیر خواهدبود

الاسدُ الاسدُ ===>هذا الاسدَ

              ===>فی طریقک الاسدُ

تعریف اغراء: تشویق کردن مخاطب به امری پسندیده تا آن را انجام دهد.

احکام اغراء

 با تکرار : الوفاءَ الوفاءَ

{ الوفاءمفعول به برای فعل و                                       فاعل محذوف/الوفاء: تاکید                                            در اصل بوده ===> الزم الوفاء الوفاء }    

با عطف : اخاکَ و الوفاءَ

   {اخاک: مفعول به برای فعل و  فاعل محذوف / الوفاءَ: معطوف به مفعول

             ===> الزم اخاک و الوفاءَ}

به صورت مفرد :الوفاءَ

      { مفعول به برای فعل و  فاعل محذوف===> الزم الوفاءَ}

·      در صورتی که اغراء با تکرارمغری به و یا با عطف باشد،حذف فعل وجوبی است.

·      در صورتی که اغراء به صورت مفرد باشد حذف فعل جوازی است.